Aanbevelingen van de Commissie Tabaksblat

Aanbeveling 1: wettelijke verankering van de code

Deze aanbeveling is wettelijk geïmplementeerd door op grond van artikel 2:391, lid 4, BW via algemene maatregel van bestuur de Nederlandse corporate governance code aan te wijzen als gedragscode waaraan beursgenoteerde vennootschappen in hun jaarverslag moeten refereren en waarbij deze vennootschappen moeten aangeven in hoeverre zij de codevoorschriften naleven. Deze wettelijke bepaling geldt vanaf boekjaar 2004.

Besluit tot aanwijzing Tabaksblat code als officiële gedragscode

Aanbeveling 2: instelling Monitoring Commissie Corporate Governance Code

De commissie Tabaksblat heeft het kabinet geadviseerd een panel op te richten dat, indien daartoe aanleiding is, besluit over aanpassing van de code naar aanleiding van maatschappelijke ontwikkelingen.

Deze aanbeveling heeft op 6 december 2004 geresulteerd in het besluit van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van Justitie en de Staatssecretaris van Economische Zaken, tot het instellen van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code, onder voorzitterschap van de heer prof. dr. J.M.G. Frijns. In afwijking van de aanbeveling heeft de Monitoring Commissie niet de bevoegdheid de codevoorschriften aan te passen. De Monitoring Commissie heeft tot taak ten minste jaarlijks te invenariseren op welke wijze en in welke mate de codevoorschriften worden nageleefd, de internationale corporate governance ontwikkelingen in kaart te brengen en het signaleren van leemtes of onduidelijkheden in de code.

Besluit tot instelling van de Monitoring Commissie

Benoeming leden van de Monitoring Commissie

Aanbeveling 3: aanpassing arbeidsrecht

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolgen om het arbeidsrecht zodanig aan te passen dat bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen voor bepaalde tijd kunnen worden benoemd c.q. herbenoemd en dat de arbeidsrechtelijke ontslagbescherming niet op hen van toepassing is.

Minister Donner (Justitie) is voornemens deze aanbeveling in het vennootschapsrecht te implementeren. Op 11 februari 2005 heeft hij een voorontwerp van een wetsvoorstel ter consultatie op de website van het Ministerie van Justitie geplaatst. In dat voorontwerp wordt artikel 2:132 BW zodanig gewijzigd dat bestuurders van zogenoemde open naamloze vennootschappen voor een periode van vier jaren worden benoemd, tenzij bij de benoeming anders is bepaald. Artikel 7:668a BW wordt niet van toepassing verklaard, hetgeen inhoudt dat een bestuurder na een aantal herbenoeming niet van rechtswege een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd krijgt.

Voorontwerp wetsvoorstel

Voorontwerp memorie van toelichting

Aanbeveling 4: verwerking van optiekosten in de jaarrekening

De commissie Tabaksblat gaf haar steun aan de ontwikkeling van de International Financial Reporting Standard (IFRS) Share-based Payment van de International Accounting Standards Board betreffende de verwerking van de kosten van optieregelingen iin de jaarrekening van beursgenoteerde vennootschappen.

De Europese Commissie heeft deze standaard (IFRS 2) op 7 februari 2005 voor gebruik door de Europese beursgenoteerde vennootschappen goedgekeurd. Europese beursgenoteerde vennootschappen zijn op grond van een Europese verordening verplicht om vanaf boekjaar 2005 hun jaarrekening op te stellen aan de hand van de IFRS en de International Accounting Standards.

IFRS 2

Aanbeveling 5: wettelijke verankering positie secretaris van de vennootschap

De commissie Tabaksblat beveelt aan de positie van de secretaris van de vennootschap wettelijk te verankeren in boek 2 BW.

Het kabinet heeft besloten deze aanbeveling niet over te nemen.

Aanbeveling 6: wettelijke facilitering op korte termijn van proxy voting en proxy solicitation

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolen de Wet giraal effectenverkeer en boek 2 BW te wijzigen dat:

a) effectenintermediairs die effectenrekeningen voor aandeelhouders administreren verplicht worden gesteld de naam-, adres- en woonplaatsgegevens (NAW-gegevens) van die aandeelhouders door te zenden aan de vennootschap, met uitzondering van de gegevens van die aandeelhouders die uitdrukkelijk hebben aangegeven dat hun gegevens niet ter beschikking mogen worden gesteld aan de vennootschap;

b) aandeelhouders voorafgaand aan de aandeelhoudersvergadering de mogelijkheid hebben om met elkaar te communiceren.

Volgens de kabinetsreactie op de code bereidt het kabinet wetgeving voor om stemmen per volmacht (proxy voting) te vergemakkelijken. Het kabinet wijst echter op de samenhang met de totstandkoming van een voorstel voor een Europese richtlijn betreffende grensoverschrijdend stemmen door aandeelhouders.

Aanbeveling 7: totstandkoming Europese richtlijn inzake grensoverschrijdend stemmen

De commissie Tabaksblat is van mening dat de grensoverschrijdende juridische barrières voor het gebruik van de rechten door aandeelhouders zo spoedig mogelijk op Europees niveau moeten worden opgelost, op basis van een aantal concrete aanbevelingen die een subgroep van de High Level Group of Company Law Experts heeft opgesteld.

De Europese Commissie heeft in 2004 een eerste consultatie gehouden over de invoering van minimumstandaarden op Europees niveau ten aanzien van het bijeenroepen van aandeelhoudersvergaderingen en het uitoefenen van de aandeelhoudersrechten. De reacties waren over het algemeen positief:

Consultatiedocument betreffende aandeelhoudersrechten

Samenvatting reacties op consultatiedocument

Op 13 mei 2005 startte de Europese Commissie een tweede consultatie inzake de praktische en juridische obstakels voor aandeelhouders die niet in het land wonen waar de betrokken beursgenoteerde onderneming haar hoofdzetel heeft. Belanghebbenden kunnen tot 15 juli 2005 reageren op het consultatiedocument. De reacties worden door de Europese Commissie in ogenschouw genomen bij het opstellen van een mogelijk richtlijnvoorstel inzake grensoverschrijdend stemmen. Een richtlijnvoorstel wordt niet voor het einde van 2005 verwacht.

Tweede consultatiedocument "Fostering an appropriate regime for shareholders' rights"

Aanbeveling 8: elektronisch stemmen op afstand

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolen boek 2 BW zodanig te wijzigen dat:

a) aandeelhouders door middel van webcast, videoconferentie of andere middelen van telecommunicatie deel kunnen nemen aan een aandeelhoudersvergadering en daar ook hun stemrecht kunnen uitoefenen;

b) aandeelhouders de mogelijkheid hebben om door middel van "e-voting" hun stem te kunnen uitbrengen bij de besluitvorming in de aandeelhoudersvergadering;

c) stemmen die langs elektronische weg worden uitgebracht in een aandeelhoudersvergadering worden aangemerkt als stemmen die zijn uitgebracht in de vergadering;

d) vennootschappen de mogelijkheid hebben de oproep tot de aandeelhoudersvergadering via de elektronische weg (e-mail of aankondigingen op websites) te laten geschieden.

De Minister van Justitie heeft een wetsvoorstel waarin bovengenoemde aanbevelingen zijn verwerkt op 7 maart 2005 bij de Tweede Kamer ingediend.

Wetsvoorstel

Memorie van toelichting

Advies Raad van State en Nader Rapport

Verslag Tweede Kamer

Aanbeveling 9: benoemingsvoordracht

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolen om artikel 2:133 BW zodanig te wijzigen dat de voordracht voor de benoeming van een bestuurder of commissaris niet meer dan één persoon hoeft te bevatten. Indien de algemene vergadering van aandeelhouders aan deze voordracht het bindend karakter ontneemt, dan kan zij aan degene aan wie het voordrachtsrecht is toegekend een nieuwe voordracht vragen, waarbij de algemene vergadering zelf een persoon voor benoeming kan aanbevelen.

Een voorstel voor de wettelijke inkadering van deze aanbeveling is opgenomen in het voorontwerp van het wetsvoorstel betreffende de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid dat Minister Donner op 11 februari 2005 ter consultatie heeft uitgestuurd.

Voorontwerp wetsvoorstel

Voorontwerp memorie van toelichting

Aanbeveling 10: financieringspreferente aandelen

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolgen boek 2 BW te wijzigen teneinde het voor financieringspreferente aandelen mogelijk te maken het stemrecht niet langer te koppelen aan de nominale waarde, maar - in ieder geval bij de uitgifte - aan de reële waarde van de kapitaalinbreng.

Het kabinet heeft in zijn reactie op de Tabaksblat code aangegeven deze aanbeveling te betrekken bij de implementatie van de overnamerichtlijn. In het voorontwerp van dit wetsvoorstel, dat het Ministerie van Financiën op 31 maart 2005 heeft gepubliceerd, zijn echter geen bepalingen over specifieke bepalingen over financieringspreferente aandelen opgenomen. Datzelfde geldt voor het definitieve wetsvoorstel waarmee de Ministerraad op 1 juli 2005 heeft ingestemd en voor advies naar de Raad van State is gestuurd.

Aanbeveling 11: certificering van aandelen

De commissie Tabaksblat heeft als principe geformuleerd dat certificering van aandelen niet als beschermingsconstructie wordt gebruikt. Het bestuur van het administratiekantoor dient onder alle omstandigheden en onbeperkt aan certificaathouders die daarom vragen stemvolmachten te verlenen. Ter facilitering van dit principe beveelt de commissie aan om artikel 2:118a BW aan te passen.

Het Ministerie van Financiën heeft op 31 maart 2005 een voorontwerp van een wetsvoorstel ter implementatie van de overnamerichtlijn gepubliceerd, waarin wordt voorgesteld om artikel 2:118a BW aan te passen.

Voorontwerp wetsvoorstel implementatie overnamerichtlijn

Voorontwerp memorie van toelichting wetsvoorstel implementatie overnamerichtlijn

De Ministerraad is op 1 juli 2005 akkoord gegaan met het wetsvoorstel ter implementatie van de overnamerichtlijn, waarin ook de bepaling is opgenomen dat certificaathouders voortaan onder alle omstandigheden volledig stemrecht hebben

Persbericht Ministerraad 1 juli 2005

Aanbeveling 12: stembeleid institutionele beleggers

De commissie Tabaksblat heeft in haar code een aantal best practice bepalingen voor institutionele beleggers opgenomen. Zo dienen institutionele beleggers jaarlijks in ieder geval op hun website hun beleid ten aanzien van het uitoefenen van het stemrecht op aandelen die zij houden in beursgenoteerde vennootschappen te publiceren, dienen zij verslag te doen van de uitvoering van dit beleid en dienen zij ten minste één maal per kwartaal verslag te doen of en hoe zij als aandeelhouders hebben gestemd op de aandeelhoudersvergadering. De commissie Tabaksblat beveelt aan deze best practice bepalingen in de wetgeving op te nemen.

Het kabinet heeft in zijn reactie op de Tabaksblat code aangegeven de institutionele beleggers, dat wil zeggen: banken, verzekeringsmaatschappijen, beleggingsinstellingen en pensioenfondsen, wettelijk te verplichten een stembeleid te hebben, dit bekend te maken en jaarlijks verslag te doen van de uitvoering van dit beleid. Op 1 september 2005 is het Besluit toezicht beleggingsinstellingen 2005 in werking getreden, waarin deze toezegging ten aanzien van beleggingsinstellingen gestand wordt gedaan (artikel 45, eerste lid, onderdeel h jo. artikel XIV van bijlage B):

Besluit toezicht beleggingsinstellingen 2005

Aanbeveling 13: accountant in de aandeelhoudersvergadering

De commissie Tabaksblat heeft aanbevolen boek 2 BW te wijzigen teneinde haar best practice bepaling V.2.1 te bevestigen dat de externe accountant de bevoegdheid heeft de algemene vergadering van aandeelhouders bij te wonen en daarin op eigen initiatief het woord te voeren.

Deze aanbeveling is geïncorporeerd in het wetsvoorstel ter implementatie van de gewijzigde Europese jaarrekeningrichtlijnen. In artikel 2:117 BW wordt de bepaling opgenomen dat de externe accountant bevoegd is de algemene vergadering die besluit over de vaststelling van de jaarrekening bij te wonen en daarin het woord te voeren. Het wetsvoostel is op 7 september 2004 bij de Tweede Kamer ingediend en is op 15 maart 2005 met algemene stemmen door de Tweede Kamer aangenomen. Het wetsvoorstel is op 15 maart 2005 bij de Eerste Kamer ingediend en is op 4 juli 2005 als hamerstuk afgedaan. De wet is op 27 juli 2005 in werking getreden.

Koninklijke boodschap wetsvoorstel

Oorspronkelijk wetsvoorstel

Memorie van toelichting

Advies Raad van State en nader rapport

Verslag Tweede Kamer

Nota naar aanleiding van het verslag

Nota van wijziging

Plenaire behandeling Tweede Kamer

Indiening wetsvoorstel bij Eerste Kamer

Verslag Eerste Kamer

Nota naar aanleiding van het verslag Eerste Kamer

Finale wet (wet van 16 juli 2005)

Inwerkingtredingsbesluit (inwerkingtreding per 27 juli 2005)

Aanbeveling 14: tijdelijke werking beschermingsconstructies

De commissie Tabaksblat beveelt de wetgever aan om het vraagstuk van de toelaatbaarheid van beschermingsconstructies ter hand te nemen. De commissie is van mening dat hier een wettelijke regeling nodig is. Uitgangspunt van een wettelijke regeling zou moeten zijn dat beschermingsconstructies nuttig en aanvaardbaar kunnen zijn, mits zij een tijdelijk karakter hebben en niet worden aangewend om de positie van het zittende bestuur te beschermen. De wetgever zou bij de uitwerking van dit principe verder moeten bepalen dat beschermingsconstructies niet worden gebruikt om (financiële) voordelen voor bestuurders en/of commissarissen te bewerkstelligen, zij alleen worden ingezet in overnamesituaties teneinde een gelijk speelveld te creëren in de onderhandelingen met de bieder en dat de beschermingsconstructies na een beperkte periode (te denken valt aan zes maanden) na het opwerpen daarvan weer worden ingetrokken.

Het Ministerie van Financiën heeft op 31 maart 2005 een voorontwerp van een wetsvoorstel ter implemenatie van de overnamerichtlijn gepubliceerd. Hierin is een ontwerpartikel opgenomen waarin wordt bepaald dat alle beschermingsconstructies 6 maanden na het uitbrengen van een (vijandig) bod ineffectief worden wanneer de bieder als gevolg van het bod 75% van het aandelenkapitaal in handen heeft gekregen.

Voorontwerp wetsvoorstel implementatie overnamerichtlijn

Voorontwerp memorie van toelichting wetsvoorstel implementatie overnamerichtlijn

De Ministerraad is op 1 juli 2005 akkoord gegaan met het wetsvoorstel ter implementatie van de overnamerichtlijn, waarin de hiervoor genoemde "uitgestelde automatische doorbraakregel" is opgenomen.

Persbericht Ministerraad 1 juli 2005

Aanbeveling 15: invoering bestuursverbod

De commissie Tabaksblat vraagt het kabinet te onderzoeken of wettelijk kan worden bepaald bestuurders en commissarissen die misleidende financiële informatie publiceren uit te sluiten van functies bij ondernemingen. De commissie Tabaksblat beveelt daan een dergelijke bepaling op te nemen in het wetsvoorstel betreffende de invoering van toezicht op de externe financiële verslaggeving van effecten uitgevende instellingen.

Het kabinet heeft in zijn reactie op de code aangegeven dat het kabinet de invoering van het bestuursverbod in zijn algemeenheid zal onderzoeken. Onderzocht zal worden of het bestuursverbod als sanctie zou kunnen worden geïntroduceerd op het opzettelijk publiceren van misleidende financiële informatie en/of bij andere vormen van financieel-economische criminaliteit, bijvoorbeeld faillissementsfraude, fraude bij openbare aanbestedingen, fraude met EU-subsidies, etc. Het kabinet voelt er niet voor het bestuursverbod te regelen in het wetsvoorstel betreffende de invoering van toezicht op de financiële verslaggeving.

De Ministerraad heeft eind 2004 reeds besloten het bestuursverbod in te zetten als maatregel tegen faillissementsfraude.

Plan van aanpak bestrijding faillissementsfraude

Wilt u onze nieuwsberichten ontvangen? Laat dan hier uw emailadres achter.