Monitoringrapport 2004 (boekjaar 2003)

Op 5 oktober 2004 werd het eerste monitoring rapport over de naleving van de Tabaksblat code aan de voorzitter van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code, Jean Frijns, aangeboden. Aan de hand van de jaarverslagen over boekjaar 2003, de agenda's van de algemene vergaderingen van aandeelhouders en de websites van de beursgenoteerde vennootschappen, werd door de Nederlandse Corporate Governance Stichting en het Netherlands Insitute for Corporate Governance onderzocht in hoeverre de beursgenoteerde vennootschappen zich conformeren aan de principes en de best practice bepalingen van de Tabaksblat code.

Uit het onderzoek blijkt dat de beursgenoteerde vennootschappen voortvarend aan de slag zijn gegaan met de code. Hoewel de code pas vanaf boekjaar 2004 geldt, hebben veel beursgenoteerde vennootschappen al een groot deel van de principes en best practice bepalingen in hun bedrijfsvoering geïmplementeerd. De beursgenoteerde vennootschappen gaven massaal gehoor aan de aanbeveling van de commissie Tabaksblat om in het jaarverslag over 2003 aan te geven op welke wijze zij invulling gaan geven aan de naleving van de code en welke eventuele problemen hierbij worden verwacht: 93% van de 80 onderzochte vennootschappen had een apart corporate governance hoofdstuk in het jaarverslag opgenomen.

Ook de tweede aanbeveling van de commissie Tabaksblat om dit hoofdstuk aan de orde te stellen op de algemene vergadering van aandeelhouders werd goed nageleefd: 81% van de beursgenoteerde vennootschappen deed dit. De "kwantitatieve" codevoorschriften - de maximale benoemingstermijn voor bestuurders van vier jaar, de maximale ontslagvergoeding van één jaarsalaris, het maximale aantal commissariaten van vijf - scoorden over het algemeen het laagst. De vennootschappen geven daarbij aan dat dit te maken heeft met bestaande contracten en benoemingen. Zij beloven beterschap op het moment dat nieuwe benoemingen en contracten aan de orde zijn.

U kunt het complete rapport hieronder downloaden.

Monitoring rapport 2004

Zie hierover ook het artikel van Hooghiemstra, De Jong, Mertens en Roosenboom in de ESB van 15 oktober 2004:

ESB-artikel

Accountant in de aandeelhoudersvergadering 2004

Mike Tagage, student NIVRA-Nyenrode, heeft in 2004 onderzoek verricht naar enerzijds de denkbeelden van aandeelhouders en belengenorganisaties over de aanwezigheid van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders en anderzijds de eerste praktijkervaringen: welke vragen werden er in de algemene vergadering 2004 aan de accountant gesteld en hoe beantwoordde de accountant deze vragen?

Uit het onderzoek blijkt dat de ondervraagde aandeelhouders en belangenorganisaties nagenoeg allemaal van mening zijn dat de aanwezigheid van de accountant in de aandeelhoudersvergadering, zoals bepaald in best practice bepaling V.2.1 van de Nederlandse corporate governance code, voor hen een toegevoegde waarde heeft. Voorts blijkt dat in het aandeelhoudersvergaderingenseizoen 2004 de accounant al in meer dan de helft van de onderzochte 165 aandeelhoudersvergaderingen aanwezig was. Aandeel- en certificaathouders hebben in totaal 45 vragen gesteld; 30 hiervan waren verschillend van aard. De accountant heeft op geen enkele vraag geweigerd antwoord te geven.

De onderzoeksresultaten kunt u hieronder downloaden:

Onderzoek naar de accountant in de AvA 2004

Zie ook het artikel in "De Accountant" van januari 2005 over dit onderzoek:

Artikel De Accountant

De gehele scriptie van de heer Tagage, met daarin de onderzoeksresultaten, is eveneens te downloaden:

Scriptie Tagage

Spencer Stuart Board Index 2004

Spencer Stuart: feiten over besturen, bestuurders en commissarissen verzameld

De gemiddelde commissaris van een Nederlandse beursgenoteerde onderneming is een man van 61 jaar. Hij werkte niet eerder als bestuurder voor het bedrijf en ziet zijn collega commissarissen zeven keer per jaar. Hij ontvangt jaarlijks een vergoeding van € 32.000,-. De Board Index van Spencer Stuart verschaft al tien jaar (verspreid over zeven edities) feitelijke informatie over bestuurders en commissarissen in Nederland. In oktober 2004 verscheen de Board Index 2004. Naast feiten over de bestuurders en commissarissen van de top honderd beursgenoteerde ondernemingen focust het rapport ook op bestuursstructuren en de Tabaksblat Code.

Vrouwen blijven in de Nederlandse boardroom ondervertegenwoordigd. Van de 857 bestuurs- en commissarisposities die door de Board Index zijn onderzocht worden er slechts 31 bekleed door een vrouw. Vrouwen komen barrières tegen die ze verhinderen om aan de top te komen. Hun aandeel in de Nederlandse bestuurskamer neemt onder invloed van de code Tabaksblat zelfs af. "Traditioneel bezet een kleine groep vrouwen meerdere posities bij de top honderd bedrijven. Het aantal vrouwen dat meer dan een bestuursfunctie bekleedt, neemt onder invloed van de Tabaksblat Code wellicht zelfs af vanwege beperkingen m.b.t. het aantal commissariaten van commissarissen", zegt Pieter Paul Peters van Spencer Stuart.

De eisen die aan de bestuurders gesteld worden zijn veel hoger dan vroeger. De Board Index laat een toename van het aantal gespecialiseerde bestuurders zien. "De reguliere vijver is niet meer genoeg", voorspelt Peters. "Wij moeten ook andere bronnen aanboren om nog voldoende (financieel) toptalent aan ons te binden. De internationalisering van de besturen en het commissariaat zal daardoor onder meer verder toenemen. Spencer Stuart gebruikt haar internationale kantoornetwerk om talent van over de hele wereld te scouten en te interesseren voor een functie in Nederland. Doordat het tijdsbeslag van de toezichthouder zal intensiveren in combinatie met de toenemende aansprakelijkheden betekent één en ander overigens dat de gemiddelde honorering verder onder druk komt te staan." Op dit moment is 22% van de bestuurders en commissarissen afkomstig uit het buitenland. De meeste zijn afkomstig uit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.

De aanbevelingen van de Commissie Tabaksblat hebben enorme invloed op de structuur en samenstelling van de Raad van Commissarissen. Het aantal voorbereidingscommissies neemt fors toe; het aantal leden van de raad van commissarissen neemt echter af. Tabaksblat lijkt ook de aanzet te hebben gegeven tot het omvormen van de bestuursstructuur. Al zeven bedrijven hebben hun Raad van Commissarissen en hun Raad van Bestuur ineen geschoven tot een zogenaamde one-tier board. Een model dat in de Angelsaksische wereld standaard is. "Onze corporate governance structuur zal zich in toenemende mate aanpassen aan de internationale, Angelsaksische praktijk", veronderstelt Peters. "Wij zien nu al dat een groot aantal van de Nederlandse bedrijven die in het buitenland een notering hebben, de zogenaamde one tier board hebben geïmplementeerd."

De Board Index is wederom geschreven door dr. Gregory F. Maassen.

U kunt hieronder de gehele Board Index downloaden:

Spencer Stuart Board Index 2004

Wilt u onze nieuwsberichten ontvangen? Laat dan hier uw emailadres achter.